Update mei 2026: de studiekosten-aftrek bestaat al vier jaar niet meer, maar het alternatief — het STAP-budget — stopte eind 2023. Wie in 2026 nog geld terugziet voor een opleiding, moet via de SLIM-subsidie werken. Het tweede aanvraagvenster opent op 10 augustus 2026 en sluit op 7 september 2026. Op tijd aanvragen kan je tot €24.999 opleveren.
| Huidige situatie | Actie | Besparing/jaar |
|---|---|---|
| Je betaalt opleiding zelf (€2.000) | SLIM-subsidie aanvragen via werkgever | tot €2.000 volledig terug |
| Werkgever vergoedt cursus buiten WKR | Vergoeding als gerichte vrijstelling scholing boeken | €400–€800 minder loonbelasting |
| Sectorfonds onbenut | O&O-fonds voor jouw branche checken | €500–€3.000 subsidie mogelijk |
Waarom de aftrek in 2022 verdween — en wat daarna mis ging
Tot en met 2021 kon je studiekosten aftrekken in je belastingaangifte. De overheid besloot dat voordeel te vervangen door het STAP-budget: een directe subsidie van maximaal €1.000 per persoon per jaar, uitbetaald aan de opleider. Dat klonk simpeler dan aftrekposten berekenen. In de praktijk was het budget elke ronde in minuten weg. Eind 2023 trok de overheid de stekker eruit, officieel vanwege te hoge kosten en te weinig arbeidsmarkteffect.
Wat overbleef: de SLIM-subsidie, bedoeld voor MKB-werkgevers. Die bestaat al langer maar werd na het stoppen van STAP prominenter gepresenteerd als alternatief. Het verschil is groot: SLIM richt zich op werkgevers met personeel, niet op individuen die zelfstandig een cursus volgen.
Hoe de SLIM-subsidie werkt in 2026
SLIM staat voor Subsidieregeling Leren en ontwikkelen In het Mkb. De regeling valt onder het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In 2026 is €71,9 miljoen beschikbaar voor het reguliere MKB-budget, plus nog eens €73,8 miljoen verspreid over 2025–2027 voor zogenoemde 'cruciale sectoren' zoals zorg, bouw en techniek.
Per aanvraag kun je maximaal €24.999 ontvangen. Kleinere bedrijven (minder dan 50 medewerkers) mogen 80% van de kosten declareren; middelgrote bedrijven (50–250 medewerkers) 60%. De aanvraag gaat via het e-loket van uitvoeringvanbeleidszw.nl. Subsidie wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst tot het budget op is — wacht dus niet tot de laatste dag.
Aanvraagdeadlines 2026: twee kansen, geen derde
Er zijn exact twee aanvraagvensters per jaar. Het eerste venster van 2026 liep van 7 april (9:00 uur) tot 4 mei (17:00 uur). Dat venster is gesloten. Het tweede venster opent op 10 augustus 2026 om 9:00 uur en sluit op 7 september 2026 om 17:00 uur. Daarna is er in 2026 geen derde kans meer.
Bereid je aanvraag voor in juni of juli. Je hebt nodig: een activiteitenplan, een begroting, en bewijs van inschrijving bij de KVK. Laat een HR-adviseur of subsidieadviseur meekijken als je twijfelt — een afwijzing door een formele fout is zonde van de kans.
Wat de werkgever voor jou kan regelen buiten SLIM
Los van de SLIM-subsidie zijn er twee fiscale routes waarbij je werkgever jouw opleiding belastingvrij kan vergoeden.
Route 1 — Gerichte vrijstelling scholing: Vergoedingen voor opleidingen die relevant zijn voor je huidige of toekomstige functie, zijn vrijgesteld van loonbelasting. Dat geldt ook voor outplacement-begeleiding. De vergoeding telt dan niet mee als belast loon en raakt de vrije ruimte van de WKR niet. Controleer altijd of de salarisadministratie de juiste code gebruikt.
Route 2 — WKR vrije ruimte: Als de opleiding niet onder de gerichte vrijstelling valt, kan de werkgever de kosten betalen uit de vrije ruimte van de WKR (werkkostenregeling). Die vrije ruimte bedraagt in 2026 2% over de eerste €400.000 van de loonsom en 1,18% daarboven. Overschrijding kost de werkgever 80% eindheffing, dus bespreek dit tijdig met HR.
O&O-fondsen: gratis geld dat je werkgever misschien niet kent
In veel branches bestaat een sectoraal opleidingsfonds, ook wel O&O-fonds (Opleidings- en Ontwikkelingsfonds) genoemd. Werkgevers dragen daar automatisch aan bij via de CAO. Als werknemer heb je daardoor recht op vergoedingen, studieverlof, of gesubsidieerde cursussen via dat fonds.
Grote O&O-fondsen in 2026:
- A+O fonds Gemeenten — voor medewerkers in gemeentelijk werk
- FNTO — technische opleidingen in installatietechniek
- Calibris/SBB — zorg en welzijn
- Bouwopleidingen Nederland — bouw en infra
Vraag je HR-afdeling of jullie O&O-fonds actief is. Veel werknemers laten hier jaarlijks €500 tot €3.000 aan subsidie liggen zonder het te weten.
Bespaar-checklist
- Zet in je agenda: 10 augustus 2026 — SLIM-aanvraag opent. Begin de voorbereiding nu. (Besparing: tot €24.999)
- Vraag HR of je opleiding als gerichte vrijstelling scholing wordt geboekt — zo betaal je geen belasting over de vergoeding. (Besparing: €400–€800/jr)
- Check of jouw sector een O&O-fonds heeft via werk.nl of de CAO. (Besparing: €500–€3.000/jr)
- Heb je een opleiding al betaald in 2026? Bewaar alle facturen voor een eventuele SLIM-aanvraag achteraf. (Besparing: tot €24.999)
- Controleer of je werkgever gebruik maakt van de WKR vrije ruimte voor vergoedingen. Loop in Q4 even langs bij HR voordat het budget op is. (Besparing: €200–€1.000)
- Ben je ZZP'er met personeel? Check of er een sectorspecifieke SLIM-variant beschikbaar is op uitvoeringvanbeleidszw.nl. (Besparing: tot €24.999)
Veelgestelde vragen
Is de studiekosten-aftrek in 2026 gewoon mogelijk via de belastingaangifte?
Nee. Studiekosten zijn al sinds 2022 niet meer fiscaal aftrekbaar voor particulieren in de aangifte inkomstenbelasting. De aftrekpost is definitief verdwenen. Er is geen vervanging via box 1 gekomen. Wat wél bestaat, zijn subsidieregelingen zoals de SLIM-subsidie voor werkgevers en werknemers in het MKB. Check belastingdienst.nl voor de enige uitzondering: mensen met een prestatiebeurs die vóór juli 2015 is toegekend.
Wat is de SLIM-subsidie precies?
SLIM staat voor Subsidieregeling Leren en ontwikkelen In het Mkb. Het is een subsidie voor MKB-werkgevers die werknemers of stagiairs laten opleiden, of zelf een leerrijke werkomgeving inrichten. De regeling valt onder het Ministerie van Sociale Zaken en geldt voor bedrijven met minder dan 250 medewerkers. Per aanvraag is maximaal €24.999 beschikbaar. In 2026 is er in totaal €71,9 miljoen beschikbaar voor het reguliere SLIM-budget.
Wanneer zijn de aanvraagperiodes voor SLIM-subsidie in 2026?
Er zijn twee aanvraagvensters in 2026. Het eerste venster liep van 7 april 9:00 uur tot 4 mei 17:00 uur. Het tweede venster loopt van 10 augustus 9:00 uur tot 7 september 17:00 uur. Buiten deze perioden kun je geen aanvraag indienen. Aanvragen gaan via uitvoeringvanbeleidszw.nl. De subsidie wordt op volgorde van binnenkomst verdeeld tot het budget op is.
Kan ik als ZZP'er ook SLIM-subsidie aanvragen?
Als eenmanszaak zonder personeel kom je in principe niet in aanmerking voor de reguliere SLIM-subsidie, omdat die gericht is op werkgevers met medewerkers. Er zijn echter sectorspecifieke varianten, bijvoorbeeld in de zorg en de bouw, waarbij ook kleinere samenwerkingsverbanden kunnen aanvragen. Check het loket op uitvoeringvanbeleidszw.nl of er voor jouw sector een aparte aanvraagmogelijkheid is.
Zijn er nog andere subsidiemogelijkheden voor scholing in 2026?
Ja. Via O&O-fondsen (sectorfondsen) kun je als medewerker of werkgever in veel branches aanspraak maken op studieverlof of opleidingsvergoeding. Denk aan FNTO (techniek), A+O fonds Gemeenten, of sectorfondsen in de zorg. Daarnaast zijn er soms regionale subsidies via provincies of gemeenten. Kijk ook op werk.nl en uitvoeringvanbeleidszw.nl voor een actueel overzicht van openstaande regelingen.
Wat als mijn werkgever mijn opleiding vergoedt — moet ik dan belasting betalen?
Nee, in de meeste gevallen niet. Als je werkgever een opleiding vergoedt die relevant is voor je huidige of toekomstige werk, is die vergoeding vrijgesteld van loonbelasting. Dit valt onder de gerichte vrijstelling voor scholing binnen de werkkostenregeling (WKR). Vraag je werkgever om de vergoeding expliciet als 'gerichte vrijstelling scholing' in de salarisadministratie te zetten — anders telt het mee als belast loon.
Veelgestelde Vragen
Nee. Studiekosten zijn al sinds 2022 niet meer fiscaal aftrekbaar voor particulieren in de aangifte inkomstenbelasting. De aftrekpost is definitief verdwenen. Er is geen vervanging via box 1 gekomen. Wat wél bestaat, zijn subsidieregelingen zoals de SLIM-subsidie voor werkgevers en werknemers in het MKB. Check belastingdienst.nl voor de enige uitzondering: mensen met een prestatiebeurs die vóór juli 2015 is toegekend.
SLIM staat voor Subsidieregeling Leren en ontwikkelen In het Mkb. Het is een subsidie voor MKB-werkgevers die werknemers of stagiairs laten opleiden, of zelf een leerrijke werkomgeving inrichten. De regeling valt onder het Ministerie van Sociale Zaken en geldt voor bedrijven met minder dan 250 medewerkers. Per aanvraag is maximaal €24.999 beschikbaar. In 2026 is er in totaal €71,9 miljoen beschikbaar voor het reguliere SLIM-budget.
Er zijn twee aanvraagvensters in 2026. Het eerste venster liep van 7 april 9:00 uur tot 4 mei 17:00 uur. Het tweede venster loopt van 10 augustus 9:00 uur tot 7 september 17:00 uur. Buiten deze perioden kun je geen aanvraag indienen. Aanvragen gaan via uitvoeringvanbeleidszw.nl. De subsidie wordt op volgorde van binnenkomst verdeeld tot het budget op is.
Als eenmanszaak zonder personeel kom je in principe niet in aanmerking voor de reguliere SLIM-subsidie, omdat die gericht is op werkgevers met medewerkers. Er zijn echter sectorspecifieke varianten, bijvoorbeeld in de zorg en de bouw, waarbij ook kleinere samenwerkingsverbanden kunnen aanvragen. Check het loket op uitvoeringvanbeleidszw.nl of er voor jouw sector een aparte aanvraagmogelijkheid is.
Ja. Via O&O-fondsen (sectorfondsen) kun je als medewerker of werkgever in veel branches aanspraak maken op studieverlof of opleidingsvergoeding. Denk aan FNTO (techniek), A+O fonds Gemeenten, of sectorfondsen in de zorg. Daarnaast zijn er soms regionale subsidies via provincies of gemeenten. Kijk ook op werk.nl en uitvoeringvanbeleidszw.nl voor een actueel overzicht van openstaande regelingen.
Nee, in de meeste gevallen niet. Als je werkgever een opleiding vergoedt die relevant is voor je huidige of toekomstige werk, is die vergoeding vrijgesteld van loonbelasting. Dit valt onder de gerichte vrijstelling voor scholing binnen de werkkostenregeling (WKR). Vraag je werkgever om de vergoeding expliciet als 'gerichte vrijstelling scholing' in de salarisadministratie te zetten — anders telt het mee als belast loon.
