Update mei 2026: het verplichte eigen risico staat dit jaar op €385. Je kunt het vrijwillig verhogen naar maximaal €885 en zo tot €282 per jaar besparen op je maandpremie — maar alleen als je weinig zorg gebruikt. Hieronder zie je per zorgprofiel of verhogen voor jou loont.
| Huidige situatie | Actie | Besparing/jaar |
|---|---|---|
| Weinig zorggebruik, vaste premie ~€155/mnd | Eigen risico verhogen met €500 (naar €885) | tot €282/jaar |
| Gemiddeld zorggebruik ~€400/jaar aan zorg | Eigen risico verhogen met €200 (naar €585) | ±€0 (break-even) |
| Chronisch gebruik, >€800/jaar aan zorg | Eigen risico NIET verhogen | €0 (verlies vermijden) |
Hoe het eigen risico in 2026 werkt
Het eigen risico is het bedrag dat je elk jaar zelf betaalt voordat je zorgverzekeraar meebetaalt. In 2026 is dat €385. Dat geldt voor bijna alle zorg uit de basisverzekering: medicijnen, ziekenhuisbezoek, fysiotherapie (buiten chronische aandoeningen), specialisten en GGZ.
Wat niet telt mee: huisartsbezoek, verloskunde, kraamzorg en sommige preventieve zorg. Ga je in 2026 nooit naar het ziekenhuis en gebruik je geen dure medicijnen, dan betaal je nul euro eigen risico — ongeacht het verplichte bedrag.
Naast het verplichte eigen risico kun je kiezen voor een vrijwillig eigen risico. Je verhoogt daarmee je risico in stappen van €100 tot maximaal €500 extra. In ruil daarvoor geeft je verzekeraar premiekorting. In 2026 loopt die korting op tot maximaal €282 per jaar bij de hoogste verhoging, of €23,50 per maand minder op je premie (bron: Consumentenbond).
Profiel 1: de lage zorggebruiker
Je bent gezond, gaat hooguit één keer per jaar naar de huisarts, gebruikt geen vaste medicijnen en hebt geen lopende behandelingen. Je verwachte zorgkosten uit de basisverzekering: minder dan €100 per jaar.
Stel je verhoogt je eigen risico met €500 (naar €885) en krijgt €282 korting per jaar. Je betaalt uiteindelijk €80 eigen risico. Nettobesparing: €282 - €80 = €202 per jaar. Dit profiel heeft het meeste baat bij de maximale verhoging. Kijk wel per verzekeraar: kortingen variëren van €150 tot €282 per jaar.
Profiel 2: de gemiddelde zorggebruiker
Je bezoekt af en toe een specialist, gebruikt misschien één medicijn en gaat af en toe naar de fysiotherapeut (niet chronisch). Verwacht zorggebruik: €350–€500 per jaar.
Stel je verhoogt met €200 (eigen risico naar €585) en krijgt €100 korting. Maar je betaalt nu €100 meer eigen risico omdat je die zorg wél gebruikt. Netto: ±€0. Bij deze groep is de keuze afhankelijk van je exacte gebruik. Kijk in je Mijn Verzekeraar-omgeving hoe hoog je eigen risico vorig jaar uitviel.
Profiel 3: de chronische zorggebruiker
Je gebruikt dure medicijnen, bezoekt regelmatig een specialist of hebt lopende GGZ-begeleiding. Je eigen risico van €385 is elk jaar voor maart al vol. In dat geval is vrijwillig verhogen een verliespost.
Stel je verhoogt met €300 en krijgt €150 korting. Maar je betaalt nu €300 extra eigen risico. Nettoverlies: €150 per jaar. Doe dit dus niet als je weet dat je eigen risico sowieso vol raakt.
Weet je niet zeker in welke categorie je valt? Bekijk je declaratieoverzicht op je Mijn-omgeving of vraag je zorgverzekeraar om een jaaroverzicht. Dit geeft je het exacte bedrag dat je vorig jaar aan eigen risico betaalde.
Vrijwillig eigen risico vergelijken: zo doe je dat
De kortingen per verzekeraar lopen sterk uiteen. Houd bij het vergelijken rekening met:
- Korting bij maximale verhoging: varieert van ~€150 tot €282 per jaar in 2026
- Premie van de basisverzekering: een goedkopere polis met minder korting kan toch goedkoper uitpakken
- Naturapolis vs. restitutiepolis: bij een naturapolis ben je gebonden aan gecontracteerde zorgaanbieders; bij een restitutiepolis niet
- Aanvullende verzekering: die valt buiten het eigen risico en heeft een eigen vergoedingsstructuur
Gebruik de vergelijkingstool op Consumentenbond.nl om de kortingen naast elkaar te zetten. Je kunt jaarlijks wisselen van verzekeraar, vóór 31 december opzeggen voor het nieuwe jaar.
Bespaar-checklist
- Bekijk je declaratieoverzicht van 2025 en tel je eigen risico-gebruik op — bespaar tot €282/jaar door gericht te kiezen
- Vergelijk vrijwillig eigen risico-kortingen op Consumentenbond.nl vóór 31 december
- Verhoog alleen als je verwacht gebruik onder de kortingsdrempel blijft — anders verlies je geld
- Chronisch ziek? Verhoog het eigen risico niet; je betaalt het toch vol
- Combineer de keuze met een premievergelijking: lagere premie + minder korting kan toch voordeliger zijn
- Controleer of je in aanmerking komt voor zorgtoeslag (maximaal €129/mnd in 2026 voor alleenstaanden)
- Plan je overstap vóór 31 december 2026 — de deadline voor het nieuwe verzekeringsjaar
Veelgestelde vragen
Wat is het verplichte eigen risico in 2026?
Het verplichte eigen risico is in 2026 €385. Dat bedrag betaal je elk jaar zelf voordat je zorgverzekeraar meebetaalt aan kosten uit de basisverzekering. Huisartsbezoek, verloskunde en kraamzorg vallen er niet onder. Het bedrag is al tien jaar gelijk. Bron: Rijksoverheid / Consumentenbond.
Hoeveel korting krijg ik als ik mijn eigen risico vrijwillig verhoog?
Je kunt je eigen risico met stappen van €100, €200, €300, €400 of €500 verhogen. Bij de hoogste verhoging (€500 extra) loopt de premiekorting in 2026 op tot maximaal €282 per jaar, afhankelijk van je zorgverzekeraar. Dat is gemiddeld €23,50 per maand minder premie. Vergelijk altijd de kortingen van meerdere verzekeraars op Consumentenbond.nl.
Voor wie is vrijwillig eigen risico verhogen slim?
Je profiteert alleen als de korting op jaarbasis hoger is dan de extra kosten die je zelf betaalt. Gebruik je minder dan €200 per jaar aan zorg (exclusief huisarts)? Dan is verhogen waarschijnlijk voordelig. Gebruik je regelmatig medicijnen, fysiotherapie of specialistenzorg? Dan betaal je het hogere eigen risico snel vol en verlies je geld.
Wanneer kan ik mijn eigen risico aanpassen?
Je kunt het vrijwillig eigen risico alleen aanpassen bij het afsluiten van een nieuwe polis of bij het verlengen van je contract, meestal in december voor het nieuwe jaar. Tussentijds wijzigen is bij de meeste verzekeraars niet mogelijk. Controleer de polisvoorwaarden van je huidige verzekeraar.
Geldt het eigen risico ook voor kinderen?
Nee. Kinderen tot 18 jaar hebben geen eigen risico. Ze zijn gratis meeverzekerd op de basisverzekering van de ouder. Alleen volwassenen (18 jaar en ouder) betalen jaarlijks het verplichte eigen risico van €385.
Kan ik mijn eigen risico gespreid betalen?
Ja, de meeste zorgverzekeraars bieden de mogelijkheid om het eigen risico in termijnen te betalen. Je betaalt dan maandelijks een deel via je premie. Let op: dit kost soms iets extra aan administratiekosten. Vraag je verzekeraar naar de exacte voorwaarden.
Veelgestelde Vragen
Het verplichte eigen risico is in 2026 €385. Dat bedrag betaal je elk jaar zelf voordat je zorgverzekeraar meebetaalt aan kosten uit de basisverzekering. Huisartsbezoek, verloskunde en kraamzorg vallen er niet onder. Het bedrag is al tien jaar gelijk. Bron: Rijksoverheid / Consumentenbond.
Je kunt je eigen risico met stappen van €100, €200, €300, €400 of €500 verhogen. Bij de hoogste verhoging (€500 extra) loopt de premiekorting in 2026 op tot maximaal €282 per jaar, afhankelijk van je zorgverzekeraar. Dat is gemiddeld €23,50 per maand minder premie. Vergelijk altijd de kortingen van meerdere verzekeraars op Consumentenbond.nl.
Je profiteert alleen als je de korting op jaarbasis hoger is dan de extra kosten die je zelf betaalt. Gebruik je minder dan €200 per jaar aan zorg (exclusief huisarts)? Dan is verhogen waarschijnlijk voordelig. Gebruik je regelmatig medicijnen, fysiotherapie of specialistenzorg? Dan betaal je het hogere eigen risico snel vol en verlies je geld.
Je kunt het vrijwillig eigen risico alleen aanpassen bij het afsluiten van een nieuwe polis of bij het verlengen van je contract, meestal in december voor het nieuwe jaar. Tussentijds wijzigen is bij de meeste verzekeraars niet mogelijk. Controleer de polisvoorwaarden van je huidige verzekeraar.
Nee. Kinderen tot 18 jaar hebben geen eigen risico. Ze zijn gratis meeverzekerd op de basisverzekering van de ouder. Alleen volwassenen (18 jaar en ouder) betalen jaarlijks het verplichte eigen risico van €385.
Ja, de meeste zorgverzekeraars bieden de mogelijkheid om het eigen risico in termijnen te betalen. Je betaalt dan maandelijks een deel via je premie. Let op: dit kost soms iets extra aan administratiekosten. Vraag je verzekeraar naar de exacte voorwaarden.
