Update mei 2026: de Belastingdienst stuurt in Q1 de voorlopige aanslagen voor 2026 op basis van je aangifte over 2024. Maar 2026 is niet 2024. Betaal je dit jaar meer hypotheekrente door een variabele rente? Heb je hoge zorgkosten gemaakt? Of heb je alimentatie te betalen? Al deze aftrekposten verlagen je belastbaar inkomen — maar alleen als je ze doorgeeft. Doe je dat nu in Q2, dan krijg je het verschil direct maandelijks uitbetaald in plaats van eind 2027 na de definitieve aanslag. Het gemiddelde voordeel ligt op 87 euro netto per maand voor huishoudens die de aanslag aanpassen.
| Huidige situatie | Actie | Besparing/jaar |
|---|---|---|
| Hypotheekrenteaftrek niet of te laag ingevoerd | Actueel rentebedrag invoeren via Mijn Belastingdienst | gemiddeld 800-1.500 euro/jaar |
| Hoge zorgkosten in 2026 (boven drempel 1.987 euro) | Schatting zorgkosten invoeren als aftrekpost | tot 600 euro/jaar |
| Alimentatie te betalen, niet verwerkt in aanslag | Alimentatiebedrag opgeven als aftrekpost | tot 1.000 euro/jaar |
Wat is een voorlopige aanslag en waarom klopt hij zelden?
De voorlopige aanslag (VA) is een schatting van je belastingschuld of teruggave over het lopende jaar. De Belastingdienst berekent hem op basis van de gegevens uit je laatste aangifte — in de meeste gevallen dus die over 2024. Maar levensomstandigheden veranderen:
- Je hypotheekrenten is gestegen of gedaald door een renteherziening.
- Je betaalt dit jaar voor het eerst alimentatie na een scheiding.
- Je hebt hogere zorgkosten door een chronische aandoening of behandeling.
- Je inkomen is gedaald door minder werk of stoppen met een bijbaan.
- Je hebt in 2026 een schenking gedaan die aftrekbaar is.
In elk van deze situaties klopt de huidige VA niet met je werkelijkheid. Je betaalt dan te veel belasting gedurende het jaar — geld dat de Belastingdienst pas teruggeeft na de definitieve aangifte in 2027. Door nu aan te passen, krijg je dat geld meteen.
Hypotheekrenteaftrek: de grootste aftrekpost voor huiseigenaren
De hypotheekrenteaftrek is voor veel huishoudens de meest waardevolle aftrekpost. In 2026 wordt hypotheekrente afgetrokken tegen maximaal 36,97 procent (het tarief van de tweede belastingschijf). Bij een hypotheek van 300.000 euro met een rente van 4,5 procent betaal je 13.500 euro rente per jaar. Dat levert een aftrekpost op van 13.500 x 36,97% = circa 4.991 euro belastingteruggave per jaar — ofwel 416 euro per maand.
Is de rente op je hypotheek recent herzien van 2% naar 4,5%? Dan is jouw aftrekpost meer dan verdubbeld, maar de Belastingdienst weet dat pas als jij het doorgeeft. Pas de VA aan en ontvang direct het verschil maandelijks. Je hebt je jaaropgave hypotheek nodig — die ontvang je van je bank.
Zorgkosten aftrekken: drempel en berekening in 2026
Medische kosten zijn aftrekbaar zodra ze boven een drempel uitkomen. Die drempel is afhankelijk van je inkomen:
- Inkomen tot 40.618 euro: drempel van 1,65 procent van je inkomen, minimaal circa 670 euro.
- Inkomen boven 40.618 euro: drempel van 5,75 procent van je inkomen boven deze grens plus een vast bedrag.
Wat telt mee als aftrekbare zorgkosten: eigen bijdragen die niet vergoed worden, tandheelkundige behandelingen (boven de basisverzekering), hulpmiddelen, reiskosten voor ziekenhuisbezoek (0,23 euro per km), en dieetkosten bij medisch voorschrift. Medicijnen op recept tellen niet mee als je zorgverzekeraar ze vergoedt.
Heb je dit jaar aantoonbaar hoge zorgkosten? Geef dan een schatting op in je VA voor Q2. Bewaar bonnen en facturen voor de definitieve aangifte.
In tien minuten aanpassen via Mijn Belastingdienst
- Ga naar mijn.belastingdienst.nl en log in met DigiD.
- Klik op "Inkomstenbelasting" in het menu.
- Klik op "Voorlopige aanslag 2026" en kies "Aanpassen".
- Voer je verwachte inkomen en aftrekposten in. Gebruik concrete bedragen: rente van je jaaropgave, alimentatiebedrag uit het vonnis, zorgkosten van je administratie.
- Bekijk het nieuwe maandbedrag en bevestig de wijziging.
De Belastingdienst verwerkt de aanpassing binnen vier tot acht weken. Daarna zie je het nieuwe maandbedrag in Mijn Belastingdienst en op je bankrekening. Bron: Belastingdienst — voorlopige aanslag wijzigen.
ZZP'ers en ondernemers: winst bijstellen in Q2
Als ZZP'er of ondernemer is je verwachte winst de basis voor de VA. Is je opdrachtenportefeuille in 2026 dunner dan in 2024? Verlaag dan je verwachte winst. Bij 40.000 euro inkomen en een verlaging naar 30.000 euro scheelt dat al snel 2.000 euro in belastingdruk — verspreid over de rest van het jaar betekent dat extra cashflow elke maand.
Let op de mkb-winstvrijstelling: die bedraagt in 2026 13,31 procent van de winst. Die is al verwerkt in de standaardberekening, maar controleer of hij klopt als je meerdere activiteiten hebt. Heb je in 2026 investeringen gedaan? Dan kun je via de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) extra aftrekken — geef deze investeringen ook op in de VA.
Bespaar-checklist
- Controleer of je hypotheekrenteaftrek overeenkomt met je jaaropgave van de bank — bij een rente-herziening in 2025 of 2026 is dit bijna zeker te laag (besparing: 400-1.500 euro/jaar).
- Heb je dit jaar hoge zorgkosten? Bereken de drempel en voer het bedrag daarboven in als aftrekpost in Mijn Belastingdienst (besparing: tot 600 euro/jaar).
- Betaal je alimentatie? Voer het exacte jaarlijkse bedrag in als aftrekpost — dit verlaagt direct je voorlopige aanslag (besparing: tot 1.000 euro/jaar).
- ZZP'er met lagere omzet dan verwacht? Pas de winstverwachting voor 2026 aan in Q2 en ontvang direct meer netto maandelijks (besparing: afhankelijk van inkomensdaling).
- Nog geen VA 2026 aangevraagd terwijl je elke jaar een grote teruggave hebt? Vraag er nu een aan — dan ontvang je maandelijks een bedrag in plaats van alles in 2027 ineens.
- Check of de VA niet te hoog is (te veel teruggekregen vorig jaar). Stel dan bij naar boven om een grote naheffing te vermijden.
Veelgestelde vragen
- Hoe vaak mag ik mijn voorlopige aanslag aanpassen?
- Je kunt de voorlopige aanslag zo vaak aanpassen als je wilt, het hele jaar door. Er is geen limiet. Verandert je inkomen opnieuw later in het jaar? Pas dan de VA opnieuw aan. De Belastingdienst verwerkt elke aanpassing afzonderlijk. Houd er rekening mee dat elke verwerking vier tot acht weken duurt. Wacht niet te lang met aanpassen aan het einde van het jaar — na 1 november is aanpassen minder effectief omdat het belastingjaar al bijna afgelopen is.
- Kan ik de voorlopige aanslag ook stopzetten?
- Ja. Als je dit jaar geen teruggave verwacht of juist denkt dat je belasting moet bijbetalen, kun je de VA stopzetten via Mijn Belastingdienst. Ga naar de VA-pagina en kies "Stopzetten". Je ontvangt dan niets meer maandelijks, maar betaalt ook niets bij zolang het goed is ingeschat. Bij de definitieve aangifte wordt de eindafrekening gemaakt. Stopzetten is zinvol als je inkomen sterk is gestegen of als je niet meer in aanmerking komt voor aftrekposten.
- Moet ik bonnen bewaren voor aftrekposten die ik nu opgeef?
- Ja, altijd. De voorlopige aanslag is gebaseerd op schattingen — maar de definitieve aangifte is gebaseerd op bewijsstukken. Bewaar facturen voor zorgkosten, de jaaropgave van je bank voor hypotheekrente, en alimentatiebeschikkingen. De Belastingdienst kan om onderbouwing vragen bij de definitieve aangifte. Houd al je documenten bijeen in een digitale map of fysieke map per belastingjaar. Dat maakt de aangifte in 2027 een stuk sneller.
- Wat als ik te veel terugkrijg via de VA en dit niet kan terugbetalen?
- Als je inkomen uiteindelijk hoger uitvalt dan geschat, moet je het verschil terugbetalen via de definitieve aanslag in 2027. Lukt dat niet in één keer? Vraag dan een betalingsregeling aan bij de Belastingdienst — die wordt bijna altijd toegekend. Je kunt ook proactief een hogere schatting invoeren in de VA zodat de kans op terugbetalen kleiner wordt. Schat je winstmarge liever iets te hoog dan te laag om verrassingen te vermijden.
- Is aanpassen van de VA ook zinvol bij een laag inkomen?
- Ja. Heb je recht op arbeidskorting, algemene heffingskorting of inkomensafhankelijke combinatiekorting? Die worden verwerkt in de VA. Bij een laag inkomen kun je juist maandelijks een teruggave ontvangen via de VA. Vraag een VA aan als je belastingplichtig bent en verwacht meer belasting te betalen dan je verschuldigd bent — of als je juist recht hebt op teruggave vanwege heffingskortingen.
Veelgestelde Vragen
Je kunt de voorlopige aanslag zo vaak aanpassen als je wilt, het hele jaar door. Er is geen limiet. Verandert je inkomen opnieuw later in het jaar? Pas dan de VA opnieuw aan. De Belastingdienst verwerkt elke aanpassing afzonderlijk. Houd er rekening mee dat elke verwerking vier tot acht weken duurt. Wacht niet te lang met aanpassen aan het einde van het jaar — na 1 november is aanpassen minder effectief omdat het belastingjaar al bijna afgelopen is.
Ja. Als je dit jaar geen teruggave verwacht of juist denkt dat je belasting moet bijbetalen, kun je de VA stopzetten via Mijn Belastingdienst. Ga naar de VA-pagina en kies 'Stopzetten'. Je ontvangt dan niets meer maandelijks, maar betaalt ook niets bij zolang het goed is ingeschat. Bij de definitieve aangifte wordt de eindafrekening gemaakt. Stopzetten is zinvol als je inkomen sterk is gestegen of als je niet meer in aanmerking komt voor aftrekposten.
Ja, altijd. De voorlopige aanslag is gebaseerd op schattingen — maar de definitieve aangifte is gebaseerd op bewijsstukken. Bewaar facturen voor zorgkosten, de jaaropgave van je bank voor hypotheekrente, en alimentatiebeschikkingen. De Belastingdienst kan om onderbouwing vragen bij de definitieve aangifte. Houd al je documenten bijeen in een digitale map of fysieke map per belastingjaar. Dat maakt de aangifte in 2027 een stuk sneller.
Als je inkomen uiteindelijk hoger uitvalt dan geschat, moet je het verschil terugbetalen via de definitieve aanslag in 2027. Lukt dat niet in één keer? Vraag dan een betalingsregeling aan bij de Belastingdienst — die wordt bijna altijd toegekend. Je kunt ook proactief een hogere schatting invoeren in de VA zodat de kans op terugbetalen kleiner wordt. Schat je winstmarge liever iets te hoog dan te laag om verrassingen te vermijden.
Ja. Heb je recht op arbeidskorting, algemene heffingskorting of inkomensafhankelijke combinatiekorting? Die worden verwerkt in de VA. Bij een laag inkomen kun je juist maandelijks een teruggave ontvangen via de VA. Vraag een VA aan als je belastingplichtig bent en verwacht meer belasting te betalen dan je verschuldigd bent — of als je juist recht hebt op teruggave vanwege heffingskortingen.
