Update mei 2026: een gemiddeld Nederlands huishouden betaalt dit jaar €80 tot €150 per jaar aan sluipverbruik — stroom die apparaten vreten terwijl ze op standby staan. Bij een stroomprijs van circa €0,30–€0,35 per kWh (Milieu Centraal, 2026) loopt dat ongemerkt op. Met deze 3-weken-uitdaging spoor je 14 standby-bronnen op, schakel je ze uit of vervang je ze, en leg je de besparing vast als vaste gewoonte. Gemiddeld resultaat: €80–€150 minder per jaar op je energierekening.
| Huidige situatie | Actie | Besparing/jaar |
|---|---|---|
| Televisie + decoder 24/7 op standby (~8 W) | Schakelbare stekkerdoos, elke avond uit | ca. €25–€35 |
| Desktop + monitor in sluimerstand (~12 W) | Stekkerdoos uitzetten na werktijd | ca. €32–€38 |
| Laadkabels, magnetron, koffiezetter onnodig aan (~6 W) | Stekkers eruit of timer instellen | ca. €16–€20 |
Dag 1–3: meten wat je niet ziet
Sluipverbruik is onzichtbaar op je energierekening — het staat niet apart vermeld. Zet op dag 1 een verbruiksmeter (stekkertester, €10–€25 bij bouwmarkten) in elk vertrek en meet elk apparaat dat niet volledig uit staat. Schrijf op: apparaatnaam, gemeten wattage en hoeveel uur per dag het op standby staat.
Een decoder die 12 watt trekt en 22 uur per dag op standby staat, verbruikt 96 kWh per jaar. Bij €0,32 per kWh is dat €30,70 per jaar — voor één apparaat dat je zelden gebruikt. Heb je geen verbruiksmeter? Gebruik de gratis HomeWizard Energy-app als je een slimme meter hebt: die toont je actuele verbruik per minuut, zodat je zelf kunt zien wat een apparaat kost als je het uitzet.
Maak een lijstje van de vijf grootste verbruikers. Dat worden je targets voor week twee. Zet ze op volgorde van meeste wattage — zo pak je het laaghangende fruit als eerste aan.
Week 1 (dag 4–7): de vijf grootste snoepers aanpakken
Na het meten weet je wie de meeste stroom vreet. De meest voorkomende boosdoeners in Nederlandse huishoudens in 2026:
- Set-top box of decoder: 5–15 watt standby. Veel providers leveren modellen die nauwelijks in diepe stand-by gaan. Oplossing: schakelbare stekkerdoos, elke avond na het nieuws om.
- Spelcomputer (PlayStation/Xbox): 10–20 watt in rest-modus. Zet in de instellingen "automatisch uitschakelen" op 30 minuten na inactiviteit.
- Desktop-computer: 3–10 watt in sluimerstand. Volledig uitzetten via de aan/uit-knop op de stekkerdoos na je werkdag.
- Laadkabels zonder apparaat: 0,5–2 watt per stuk. Trekken altijd een beetje stroom. Eruit als je ze niet gebruikt — dit is puur verlies.
- Router: 5–10 watt continu. Overweeg een nacht-timer die hem van 23:00 tot 06:30 uitzet.
Installeer in week 1 voor elk van deze vijf een schakelbare stekkerdoos of pas de apparaatinstellingen aan. Budget: €40–€75 voor vijf stekkerdozen, terugverdiend binnen zes maanden bij gemiddeld standby-verbruik. Koop stekkerdozen met 4–6 stopcontacten zodat je per kamer één knop hoeft om te draaien bij het slapengaan.
Week 2 (dag 8–14): de resterende negen bronnen opsporen
Na de grote vijf ga je verder met de subtielere verbruikers. Meet nu ook:
- Magnetron met klokdisplay (2–3 watt, 8.760 uur per jaar = 17–26 kWh = €5–€9/jaar)
- Koffiezetter met display of warmhoudplaat die aanstaat na het zetten
- Tweede televisie in logeer- of slaapkamer die zelden op echt uit staat
- Oudere stereo-installatie of soundbar die op standby staat
- Printer die nooit volledig uitgeschakeld wordt (3–7 watt)
- Smart TV die je zelden kijkt maar wel altijd aan staat
- Aquarium-controller of -verwarming: check of de pomp 's nachts omlaag kan
- Opladers van gereedschap (accu-boor, draadloze stofzuiger) die in het stopcontact blijven
- Oudere NAS of externe harde schijf die 24/7 draait maar niet hoeft
Neem per dag één apparaat voor je rekening. Aan het einde van week 2 heb je alle 14 bronnen beoordeeld. Streep ze af op je meetlijstje — zo zie je hoeveel watt je in totaal hebt geëlimineerd ten opzichte van dag 1.
Week 3 (dag 15–21): gewoontes vastleggen
De uitdaging slaagt alleen als de nieuwe gewoontes blijven hangen. Gebruik week 3 om de routine te automatiseren:
- Avondroutine: maak er een gewoonte van om bij het slapengaan één stekkerdoos per ruimte uit te draaien (woonkamer, slaapkamer, werkkamer).
- Timer instellen: stel voor de router een mechanische timer in zodat hij automatisch van 23:00 tot 06:30 uit is. Kost €6–€10, geen app nodig.
- Standby-modus uit in apparaatinstellingen: controleer bij je televisie, spelcomputer en settopbox of er een instelling is voor eco-modus of automatisch uitschakelen na X minuten inactiviteit.
- Meterstand noteren: noteer op dag 21 je actuele elektriciteitsstand. Vergelijk hem over drie maanden met dezelfde dag — je ziet de besparing in kWh en euro's zwart op wit.
Heb je een slimme meter? Controleer het dagverbruik via je energieleverancier of de HomeWizard-app. Veel huishoudens zien in week 3 al een daling van 0,3–1,0 kWh per dag ten opzichte van dag 1. Op jaarbasis is 0,5 kWh/dag minder al goed voor 182 kWh, ofwel €55–€64 besparing per jaar.
Wat kost stroom precies in 2026?
De gemiddelde stroomprijs in 2026 ligt volgens Milieu Centraal en CBS op €0,28–€0,35 per kWh (all-in, inclusief energiebelasting en leveringskosten). Een gemiddeld huishouden verbruikt circa 2.500 kWh per jaar, goed voor €700–€875 aan variabele stroomkosten. De totale energierekening (gas + stroom) bedraagt gemiddeld €1.993 per jaar — iets lager dan 2025 (CBS, 2026).
Dat maakt sluipverbruik van €80–€150 een relatief grote post: 4–8% van je totale stroomrekening. Als je beseft dat een gemiddeld huishouden circa 400–500 kWh per jaar puur aan standby verspilt, wordt de omvang van het probleem concreet: dat is evenveel als je wasmachine een heel jaar lang draait. Die post verdwijnt grotendeels als je de 3-weken-uitdaging volhoudt.
Bespaar-checklist
- Koop een verbruiksmeter (€10–€25) en meet alle standby-apparaten op dag 1 — levert inzicht in welke apparaten het meest kosten, zodat je gericht aanpakt.
- Installeer schakelbare stekkerdozen bij televisie + decoder + soundbar — besparing ca. €25–€35/jaar.
- Zet de automatisch-uitschakelen-functie aan op je spelcomputer en smart-tv — besparing ca. €15–€25/jaar.
- Haal laadkabels uit het stopcontact als je ze niet gebruikt — besparing ca. €5–€12/jaar per kabel die er onnodig in zit.
- Stel een nacht-timer in op je router (23:00–06:30 uit) — besparing ca. €6–€8/jaar voor vrijwel nul moeite.
- Schakel de warmhoudplaat van je koffiezetter direct na het zetten uit — besparing ca. €8–€15/jaar.
- Noteer je meterstand op dag 1 en dag 21 en vergelijk — zo zie je de besparing in euro's terug en houd je motivatie vast.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kost sluipverbruik gemiddeld per jaar?
Volgens Milieu Centraal kost sluipverbruik een gemiddeld Nederlands huishouden €80 tot €150 per jaar. Dat is gerekend tegen de huidige stroomprijs van circa €0,30–€0,35 per kWh in 2026. Welke apparaten de meeste schuldigen zijn? Televisies met standby-lampje, set-top boxen die 24/7 aan staan, oude magnetrons en koffiezetapparaten met display. Zet je die allemaal echt uit, dan verdwijnt het grootste deel van dat bedrag van je rekening.
Wat is het verschil tussen standby en volledig uit?
Standby betekent dat een apparaat stroom blijft trekken zodat het snel reageert op de afstandsbediening of een timer. Volledig uit — via een schakelbare stekkerdoos of de schakelaar op het apparaat zelf — betekent nul verbruik. Een televisie op standby trekt vaak 1–5 watt; klinkt weinig, maar over een heel jaar is dat 9–44 kWh, ofwel €2,70–€13 per apparaat. Tel je vijf van zulke apparaten op, dan loopt de schade snel op tot €30–€60 per jaar voor die groep alleen.
Welke apparaten leveren de grootste besparing op?
De grootste verbruikers in standby-modus zijn: set-top boxen en decoders (5–15 watt), oudere spelcomputers in rest-modus (10–20 watt), laadkabels die in het stopcontact blijven zitten (0,5–2 watt per stuk), desktop-computers in sluimerstand (3–10 watt) en routers die je 's nachts aan laat staan (5–10 watt). Door juist díe vijf categorieën aan te pakken in week één van de uitdaging, pak je verreweg het meeste laaghangend fruit.
Hoe meet ik het verbruik van een specifiek apparaat?
Een verbruiksmeter (ook wel stekkertester of energiemeter) koop je voor €10–€25 bij bouwmarkten of online. Je prikt hem tussen het stopcontact en het apparaat en leest het wattage af. Sommige modellen tonen ook het jaarverbruik en de geschatte kosten bij een ingestelde kWh-prijs. Voor de uitdaging gebruik je dag 1–3 om te meten, noteer je de verbruikers op een lijstje, en koppel je er in week twee schakelbare stekkerdozen aan. Gratis alternatief: de HomeWizard Energy-app als je al een slimme meter hebt.
Is een schakelbare stekkerdoos de moeite waard?
Ja, zeker als je hem gebruikt voor een groep apparaten die je altijd tegelijk uitzet — zoals je televisie, soundbar en decoder. Een eenvoudige schakelbare stekkerdoos kost €8–€15 en betaalt zich in een jaar makkelijk terug als je er apparaten mee uitzet die samen 10 watt op standby verbruiken. Dat is zo'n 88 kWh per jaar, ofwel €26–€31 besparing bij een stroomprijs van €0,30–€0,35/kWh. Slimme stekkerdozen met timer of app-bediening kosten €20–€40 maar bieden meer gemak.
Mag ik de router 's nachts uitzetten?
Technisch gezien wel: een router trekt 5–10 watt en als niemand hem 's nachts gebruikt, is uitzetten zinvol. Dat levert je bij 8 uur nachtrust en 7,5 watt gemiddeld zo'n 22 kWh per jaar op, ofwel €6–€8 besparing. Let op: als je slimme apparaten in huis hebt die 's nachts firmware-updates draaien of als je in wisselende tijdzones werkt, kan dit problemen geven. Zet de router dan liever op een timer die hem om 01:00 uur uitschakelt en om 06:30 uur weer aanzet.
Wat doe ik na de drie weken om de gewoonte vast te houden?
Na week drie heb je schakelbare stekkerdozen geïnstalleerd en weet je welke apparaten de meeste stroom vreten. De sleutel tot blijvend succes is een avondroutine: maak er een gewoonte van om bij het slapengaan één stekkerdoos per ruimte uit te draaien. Hang eventueel een post-it bij de voordeur als reminder. Controleer na drie maanden je maandelijks stroomverbruik via Mijn Nutsbedrijf of je slimme meter — je ziet dan of de besparing structureel is.
Veelgestelde Vragen
Volgens Milieu Centraal kost sluipverbruik een gemiddeld Nederlands huishouden €80 tot €150 per jaar. Dat is gerekend tegen de huidige stroomprijs van circa €0,30–€0,35 per kWh in 2026. Welke apparaten de meeste schuldigen zijn? Televisies met standby-lampje, set-top boxen die 24/7 aan staan, oude magnetrons en koffiezetapparaten met display. Zet je die allemaal echt uit, dan verdwijnt het grootste deel van dat bedrag van je rekening.
Standby betekent dat een apparaat stroom blijft trekken zodat het snel reageert op de afstandsbediening of een timer. Volledig uit — via een schakelbare stekkerdoos of de schakelaar op het apparaat zelf — betekent nul verbruik. Een televisie op standby trekt vaak 1–5 watt; klinkt weinig, maar over een heel jaar is dat 9–44 kWh, ofwel €2,70–€13 per apparaat. Tel je vijf van zulke apparaten op, dan loopt de schade snel op tot €30–€60 per jaar voor die groep alleen.
De grootste verbruikers in standby-modus zijn: set-top boxen en decoders (5–15 watt), oudere spelcomputers in rest-modus (10–20 watt), laadkabels die in het stopcontact blijven zitten (0,5–2 watt per stuk), desktop-computers in sluimerstand (3–10 watt) en routers die je 's nachts aan laat staan (5–10 watt). Door juist díe vijf categorieën aan te pakken in week één van de uitdaging, pak je verreweg het meeste laaghangend fruit.
Een verbruiksmeter (ook wel stekkertester of energiemeter) koop je voor €10–€25 bij bouwmarkten of online. Je prikt hem tussen het stopcontact en het apparaat en leest het wattage af. Sommige modellen tonen ook het jaarverbruik en de geschatte kosten bij een ingestelde kWh-prijs. Voor de uitdaging gebruik je dag 1–3 om te meten, noteer je de verbruikers op een lijstje, en koppel je er in week twee schakelbare stekkerdozen aan. Gratis alternatief: de HomeWizard Energy-app als je al een slimme meter hebt.
Ja, zeker als je hem gebruikt voor een groep apparaten die je altijd tegelijk uitzet — zoals je televisie, soundbar en decoder. Een eenvoudige schakelbare stekkerdoos kost €8–€15 en betaalt zich in een jaar makkelijk terug als je er apparaten mee uitzet die samen 10 watt op standby verbruiken. Dat is zo'n 88 kWh per jaar, ofwel €26–€31 besparing bij een stroomprijs van €0,30–€0,35/kWh. Slimme stekkerdozen met timer of app-bediening kosten €20–€40 maar bieden meer gemak.
Technisch gezien wel: een router trekt 5–10 watt en als niemand hem 's nachts gebruikt, is uitzetten zinvol. Dat levert je bij 8 uur nachtrust en 7,5 watt gemiddeld zo'n 22 kWh per jaar op, ofwel €6–€8 besparing. Let op: als je slimme apparaten in huis hebt die 's nachts firmware-updates draaien of als je in wisselende tijdzones werkt, kan dit problemen geven. Zet de router dan liever op een timer die hem om 01:00 uur uitschakelt en om 06:30 uur weer aanzet.
Na week drie heb je schakelbare stekkerdozen geïnstalleerd en weet je welke apparaten de meeste stroom vreten. De sleutel tot blijvend succes is een avondroutine: maak er een gewoonte van om bij het slapengaan één stekkerdoos per ruimte uit te draaien. Hang eventueel een post-it bij de voordeur als reminder. Controleer na drie maanden je maandelijks stroomverbruik via Mijn Nutsbedrijf of je slimme meter — je ziet dan of de besparing structureel is.
