Update mei 2026: met de augustussalarissen kunnen werknemers bij veel werkgevers nog vóór 15 augustus een vakantiedagen-uitruil aanvragen via de cafetariaregeling. Eén bovenwettelijke vakantiedag — bij een modaal salaris van €3.500 bruto waard circa €161 bruto — levert netto tot €161 op als je hem inruilt voor een onbelaste vergoeding zoals een fietsbudget of opleidingsvergoeding. Doe je dat drie keer per jaar, dan is de netto-besparing al snel €400–€480.
| Huidige situatie | Actie | Besparing/jaar |
|---|---|---|
| Maandloon €3.000, 5 bovenwettelijke dagen | Ruil 3 dagen in voor fietsvergoeding | €415 netto extra |
| Maandloon €4.500, 8 bovenwettelijke dagen | Ruil 4 dagen in voor studiekosten | €828 netto extra |
| Maandloon €6.000, 10 bovenwettelijke dagen | Ruil 5 dagen in voor ov-abonnement | €1.380 netto extra |
Wat zijn bovenwettelijke vakantiedagen en waarom zijn ze de sleutel?
In Nederland heb je wettelijk recht op minimaal 20 vakantiedagen per jaar (bij een 40-urige werkweek). De meeste cao's of individuele contracten kennen extra dagen toe bovenop dit wettelijke minimum. Dit zijn de bovenwettelijke vakantiedagen — en die mag je wél inzetten als bron in een cafetariaregeling.
Hoeveel bovenwettelijke dagen je hebt, staat in:
- Je arbeidscontract of arbeidsovereenkomst
- De geldende cao (zoek op 'bovenwettelijke vakantiedagen' of 'extra vakantiedagen')
- Het HR-portaal van je werkgever
Gangbare cao's in 2026 die extra dagen kennen: de cao Metalektro (27 dagen totaal), cao Zorg & Welzijn (28 dagen), cao Bouw (25,5 dagen) en cao Retail (25 dagen). Alles boven de 20 wettelijke dagen is potentieel uitruilbaar — mits je werkgever een cafetariaregeling aanbiedt.
De drie ruil-mogelijkheden uitgewerkt
Optie 1 — Inruil voor netto brutoloon-supplement
Je ruilt een bovenwettelijke vakantiedag in voor een bruto uitbetaling. Dit lijkt simpel maar is fiscaal het minst gunstig: het bedrag telt gewoon mee als loon en je betaalt er loonheffing over. Bij schijf 1 (35,75%) houd je netto circa 64,25% over van de dagwaarde. Op een dag van €160 bruto is dat €103 netto.
Optie 2 — Inruil voor onbelaste fietsvergoeding (populairste keuze)
Je ruilt je vakantiedag in en de werkgever vergoedt daarvoor een fiets via de fietsregeling. In 2026 mag je werkgever een fiets onbelast ter beschikking stellen via de werkkostenregeling (WKR). Je levert de brutodagwaarde in — bijvoorbeeld €160 — en krijgt daarvoor een fiets of fietsonderdelen ter waarde van €160. Netto-effect: je bespaart het volledige belastingbedrag. Bij schijf 1 is dat €57 per dag puur belastingvoordeel.
Optie 3 — Inruil voor opleidingsbudget of ov-vergoeding
Studiekosten die de werkgever vergoedt, zijn in principe onbelast als ze voor de dienstbetrekking zijn. Hetzelfde geldt voor een (aanvullende) ov-vergoeding boven de reguliere reiskostenvergoeding. Je ruilt je vakantiedag in en de werkgever vergoedt daarvoor een cursus, opleiding of treinabonnement. Resultaat: je ontvangt de volledige dagwaarde netto als vergoeding, wat netto €57 per dag scheelt ten opzichte van gewone uitbetaling.
Case-berekeningen: wat levert één dag concreet op?
Cao Zorg & Welzijn — verpleegkundige, schaal 7
Bruto maandloon: €3.200. Dagwaarde: €3.200 ÷ 21,75 = €147,13. Ruilt 3 bovenwettelijke dagen in voor een onbelaste fietsvergoeding van totaal €441,39. Netto-equivalent bij uitbetaling als loon zou zijn: €441,39 × (1 − 35,75%) = €283,59. Door de uitruil houdt ze de volle €441,39 — een voordeel van €157,80 ten opzichte van gewone uitbetaling.
Cao Metalektro — monteur, schaal C
Bruto maandloon: €4.100. Dagwaarde: €4.100 ÷ 21,75 = €188,51. Ruilt 4 bovenwettelijke dagen in voor opleidingskosten (AutoCAD-cursus €754). Netto-voordeel ten opzichte van bruto uitbetaling: €754 × 35,75% = €269,55 belastingbesparing.
IT-sector — developer, schaal 9
Bruto maandloon: €6.500. Dagwaarde: €6.500 ÷ 21,75 = €298,85. Ruilt 5 dagen in voor een NS Business Card (ov-vergoeding). Totaalwaarde: €1.494,25. Belastingbesparing: €1.494,25 × 37,56% (schijf 2) = €561,24.
Augustus is het strategische moment: waarom juist nu?
Veel cao's en bedrijfsregelingen schrijven voor dat verlofopname en uitruil vóór een bepaalde datum in het jaar worden aangevraagd. Augustus is om drie redenen het ideale moment:
- Zomerpiek voorbij: je hebt je vakantiedagen al grotendeels gepland, je weet hoeveel bovenwettelijke dagen je nog over hebt.
- Q3-budget bij HR: veel organisaties hebben in Q3 nog studiebudget en fietsregelings-ruimte beschikbaar vóór het einde van het boekjaar.
- Loonadministratie: de salarisbetaling van augustus wordt verwerkt in de loonaangifte augustus (vóór 31 augustus bij de Belastingdienst) — zorg dat je aanvraag vóór 15 augustus bij HR ligt.
Na september wordt het lastiger: Q4 is vol met eindejaarsgesprekken en budgetafsluiting, en onbenutte bovenwettelijke dagen vervallen soms bij jaarwisseling.
Bespaar-checklist
- Controleer vóór 1 augustus je resterend saldo bovenwettelijke vakantiedagen via het HR-portaal — alleen die zijn uitruilbaar, geen wettelijke dagen.
- Vraag bij HR op of jullie werkgever een cafetariaregeling aanbiedt en welke doelen (fiets, opleiding, ov) beschikbaar zijn in 2026.
- Bereken de dagwaarde: bruto maandloon ÷ 21,75 = dagwaarde in euro — dit is het bedrag dat je als onbelaste vergoeding kunt ontvangen.
- Dien je uitruilaanvraag in vóór 15 augustus zodat de verwerking in de augustussalarisbetaling plaatsvindt — besparing bij 3 dagen: €150–€560 afhankelijk van loon en schijf.
- Kies voor fietsvergoeding of opleidingsbudget boven directe uitbetaling: die zijn onbelast en leveren 35,75–37,56% meer op dan een bruto uitbetaling.
- Check of de uitruil invloed heeft op je pensioengrondslag — bij een eenmalige actie is het effect minimaal, maar laat je HR dit bevestigen.
- Plan daarna ook een Q4-uitruil (november/december) als er nog bovenwettelijke dagen over zijn — zo benut je maximaal je beschikbaar cafetaria-budget voor 2026.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde Vragen
Nee. De wet beschermt de wettelijke vakantiedagen: je hebt recht op minimaal vier keer je werkweek aan vrije dagen per jaar (bij een 40-urige werkweek zijn dat 20 dagen). Die mag je niet uitruilen voor geld of andere vergoedingen. Alleen de bovenwettelijke vakantiedagen — alles boven de wettelijke minimum — mogen via een cafetariaregeling worden ingezet als bron. Controleer je arbeidscontract of cao hoeveel bovenwettelijke dagen je hebt. Bij de meeste cao's zijn dat 3 tot 10 extra dagen per jaar.
Een cafetariaregeling (ook wel 'loon à la carte' of 'arbeidsvoorwaardenbudget' genoemd) is een afspraak tussen jou en je werkgever waarbij je bepaalde bruto loonbestanddelen inruilt voor een onbelaste vergoeding of een andere arbeidsvoorwaarde. Populaire doelen zijn een fiets van de zaak, een ov-abonnement, een sportabonnement, studiekosten of extra pensioen. De ruil verlaagt tijdelijk je brutoloon in de uitruilmaand, maar het doel-voordeel is belastingvrij. Je werkgever moet een cafetariaregeling aanbieden; het is geen wettelijk recht.
De waarde van één vakantiedag is je bruto maandloon gedeeld door het aantal werkdagen in een maand. Bij een maandloon van €3.500 en gemiddeld 21,75 werkdagen is één dag waard: €3.500 ÷ 21,75 = €160,92 bruto. Dit bedrag vormt de bron in de cafetariaregeling. Je ruilt die €160,92 bruto in voor een netto-equivalent — bij een onbelaste fietsvergoeding of studiebudget krijg je de volle €160,92 netto terug als vergoeding, zonder loonheffing.
Ja. De uitruil verlaagt je fiscaal loon in de uitruilperiode. Dit kan de pensioengrondslag verlagen, waardoor zowel jij als je werkgever minder pensioenpremie betaalt. Op de lange termijn bouw je daardoor iets minder pensioen op. Verder telt een lager fiscaal loon mee voor de berekening van een eventuele WW-uitkering of arbeidsongeschiktheidsuitkering — want beide zijn gerelateerd aan je dagloon. Bij een éénmalige uitruil van één of twee vakantiedagen is het effect minimaal; bij structurele uitruil elk jaar loopt het op.
De meeste werkgevers hanteren een aanvraagtermijn van één tot vier weken vóór de salarisverwerkingsmaand. Wil je de uitruil laten verwerken in de salarisbetaling van augustus (doorgaans eind augustus), dan dien je de aanvraag in bij HR of de salarisadministratie vóór 15 augustus 2026. Sommige cao's schrijven voor dat aanvragen uiterlijk op 1 augustus binnen moeten zijn. Check je eigen HR-portaal of de cao-tekst voor de exacte deadline bij jouw werkgever.
Ja, de cafetariaregeling werkt ook omgekeerd: je kunt extra vakantiedagen bijkopen door een deel van je brutosalaris in te leveren. Je betaalt de dag dan met bruto loon, wat belastingvoordeel oplevert omdat je over minder inkomen belasting betaalt. Bij een inkomen in de eerste belastingschijf (35,75% in 2026) kost een extra vakantiedag je netto slechts 64,25% van de brutodagwaarde. Een dag ter waarde van €160 bruto kost je dus effectief €103 netto — voor een volledige vrije dag.
